• 17 lis, 2025
• Natasza El Mejri
• No comment

Wojna u progu – USA gotowe do ataku na Wenezuelę

Wojna u progu? Waszyngton wysyła na Karaiby swoją najnowocześniejszą broń – lotniskowiec USS Gerald R. Ford – podczas gdy Caracas przyjmuje ustawę mobilizującą całe społeczeństwo do obrony. Rejon Karaibów przeżywa największe militarne napięcia od dekad, a groźba konfliktu wisi w powietrzu. USA jako pretekst do ataku używa wojnę z narkotykami, geopolityczne rozgrywki i wewnętrzną wenezuelską opozycję.

Ustawa o totalnej obronie: Caracas szykuje naród na wojnę

W obliczu narastających gróźb ze strony północy, wenezuelski parlament dokonał we wtorek strategicznego i symbolicznego ruchu. Zgromadzenie Narodowe uchwaliło w pierwszym czytaniu ustawę o „integralnej ochronie narodu”. Akt ten, natychmiast podpisany przez prezydenta Nicolása Maduro, ma na celu włączenie całej ludności cywilnej w struktury obrony narodowej. Jak oświadczył przewodniczący parlamentu, Jorge Rodríguez, ustawa ustanawia „nową formę wykonywania rozkazów, rozmieszczania wojsk, a przede wszystkim współpracy między ludnością a siłami zbrojnymi”. Szybkość procedowania i podpisania ustawy świadczy o poczuciu pilności i zagrożenia, jakie panuje w pałacu Miraflores. To nie tylko manewr militarny, ale także polityczny – mający zjednoczyć naród wokół rządu pod hasłem obrony narodowej suwerenności.

Odpowiedź wenezuelskiej armii była natychmiastowa. Minister obrony, Vladimir Padrino López, ogłosił dwudniowe ćwiczenia wojskowe z udziałem, według oficjalnych danych, aż 200 000 żołnierzy. Prezydent Maduro poszedł krok dalej, nawołując ludność do przygotowania się na „powstańczy strajk generalny” w przypadku jakiejkolwiek próby zamachu stanu lub ingerencji z zewnątrz. Tym samym linia frontu ma przebiegać nie tylko w koszarach, ale także w fabrykach, na ulicach i w społecznościach lokalnych.

Gigant na horyzoncie: USS Gerald R. Ford wpływa na Karaiby

Niemal w tym samym czasie, gdy w Caracas podpisywano historyczną ustawę, u wybrzeży Ameryki Łacińskiej pojawił się namacalny symbol amerykańskiej agresji militarnej. Największy lotniskowiec świata, USS Gerald R. Ford, dotarł do obszaru operacyjnego Dowództwa Południowego USA (SOUTHCOM), którego jurysdykcja obejmuje cały region Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Decyzja o przerzuceniu tej pływającej fortecy z Morza Śródziemnego została ogłoszona przez Waszyngton trzy tygodnie wcześniej, jednak jej symbolika w kontekście wenezuelskim jest nie do przecenienia.

USS Gerald R. Ford to nie tylko największy, ale także najnowocześniejszy okręt tej klasy w historii. Jego pokład może pomieścić do 90 samolotów i śmigłowców, w tym myśliwce piątej generacji F-35, stanowiąc mobilne, niezatapialne lotnisko zdolne do prowadzenia operacji na ogromną skalę. Na pokładzie może służyć nawet 4500 członków załogi i żołnierzy. Obecność takiej jednostki w regionie to czytelny sygnał siły, mający wywrzeć presję nie tylko na Wenezueli, ale na wszystkich sojusznikach i przeciwnikach Stanów Zjednoczonych w Ameryce Łacińskiej.

Eskalacja bez precedensu: Eksperci wskazują na historyczne napięcie

Według analityków z renomowanego waszyngtońskiego Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych (CSIS), obecne ruchy wojskowe Stanów Zjednoczonych w rejonie Karaibów stanowią największą koncentrację amerykańskich sił zbrojnych od czasu pierwszej wojny w Zatoce Perskiej w latach 1990-1991. Taka ocena, przytaczana przez Deutsche Welle, stawia obecny kryzys w zupełnie nowym, niepokojącym świetle. To nie jest rutynowe ćwiczenie ani tymczasowa demonstracja siły; to operacja na skalę, która nie była widziana od czasu konfliktu, który zdefiniował nowy porządek świata po zimnej wojnie.

Ta eskalacja ma swój wymiar praktyczny. Rząd USA militaryzuje południową część Morza Karaibskiego od sierpnia, prowadząc operację pod hasłem walki z międzynarodowymi kartelami narkotykowymi. Jednak metody budzą poważne kontrowersje. Według dostępnych danych, do początku listopada amerykańskie siły zaatakowały i zniszczyły co najmniej 20 łodzi, zabijając przy tym – często na międzynarodowych wodach u wybrzeży Wenezueli – co najmniej 76 osób. Międzynarodowi eksperci prawni oraz przedstawiciele ONZ określają te działania jednoznacznie: jako pozasądowe egzekucje, łamiące międzynarodowe prawo humanitarne.

Międzynarodowy sprzeciw i dyplomatyczne trzęsienie ziemi

Polityka „mocnej ręki” administracji Donalda Trumpa spotkała się z niespodziewanie ostrym sprzeciwem nawet wśród tradycyjnych sojuszników. Jak donosi CNN, Wielka Brytania – która wciąż posiada kilka terytoriów zamorskich na Karaibach – ogłosiła, że wstrzymuje udostępnianie Stanom Zjednoczonym kluczowych informacji wywiadowczych dotyczących potencjalnych transportów narkotyków. To poważny cios dla wspólnych operacji antynarkotykowych.

Do krytycznego głosu dołączyła także Francja, inny kluczowy gracz w regionie dzięki swoim departamentom zamorskim. Rząd w Paryżu we wtorek oficjalnie skrytykował amerykańskie ataki, określając je jako „działania naruszające prawo międzynarodowe”. Być może najbardziej dotkliwą stratą dyplomatyczną dla Waszyngtonu jest jednak decyzja prezydenta Kolumbii, Gustavo Petro. Nowy, lewicowy przywódca Bogoty ogłosił zakończenie współpracy wywiadowczej z USA, co diametralnie zmienia układ sił w regionie i pozbawia Amerykanów jednego z najważniejszych partnerów w tej części świata.

Głos wewnętrznej opozycji: María Corina Machado wzywa do interwencji

Wewnętrzna scena polityczna Wenezueli również nie pozostaje obojętna na te wydarzenia. Najwybitniejsza działaczka opozycyjna, María Corina Machado, mówiła o „decydujących godzinach” dla przyszłości kraju. Choć deklarowała chęć „pokojowej transformacji” i obiecywała, że Wenezuela stanie się „latynoamerykańskim cudem XXI wieku”, jej retoryka w mediach była zdecydowanie potępiona i oszacowana ją jako zwolenniczkę ingerencji Stanów Zjednoczonych na Wenezuelę.

Przez ostatnie tygodnie Machado otwarcie opowiadała się w mediach za interwencją militarną przeciwko rządowi Maduro, próbując przedstawić go jako bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa całego regionu. „Uważam, że obecna eskalacja to jedyny sposób, aby Maduro zrozumiał, że czas odejść” – podkreśliła w październikowym wywiadzie dla Bloomberga. W tym samym wywiadzie posunęła się do kontrowersyjnych twierdzeń, jakoby w Wenezueli były aktywne zarówno Hezbollah, jak i Hamas, oraz że Maduro osobiście manipulował wynikami wyborów w USA w 2020 roku. Tego typu wypowiedzi podsycają nastroje konfrontacyjne i dostarczają amunicji propagandowej Stanom Zjednoczonym.

Strategia niepewności: sprzeczne sygnały z Białego Domu

Kluczowym elementem tej niebezpiecznej układanki pozostaje nieprzewidywalność administracji Donalda Trumpa. Wypowiedzi amerykańskiego prezydenta z ostatnich miesięcy są pełne sprzeczności. Z jednej strony, powtarzające się doniesienia z kręgów rządowych i medialnych sugerują przygotowania do „ataków na lądzie” wymierzonych bezpośrednio w wenezuelskie instalacje wojskowe, wysokich urzędników państwowych, a nawet samego prezydenta Maduro.

Z drugiej strony, na początku listopada Trump dokonał retorycznego wycofania, stwierdzając, że „na razie” nie planuje żadnych ataków w Wenezueli, choć dodał charakterystycznie, że „dni Maduro są policzone”. Przed Kongresem amerykańscy urzędnicy przyznali z kolei, że w obecnej sytuacji nie ma jasnych podstaw prawnych do przeprowadzenia ataków na terytorium Wenezueli. Ta gra na nerwach, balansowanie na krawędzi wojny i pokoju, tworzy atmosferę niepewności, w której każdy incydent – przypadkowe starcie, błędna interpretacja manewru – może stać się iskrą zapalną dla otwartego konfliktu.

Podsumowując, Karaiby stały się areną geopolitycznego starcia, w którym potężna, konwencjonalna machina wojenna USA mierzy się ze strategią obrony militarnej i „ludowej partyzantki” zapowiadanej przez Wenezuelę. W tle rozgrywa się wojna z narkotykami, dyplomatyczne zerwania i wewnętrzna walka o władzę. Jednocześnie wstrzymanie przez Wielką Brytanię i Francję kluczowego wsparcia wywiadowczego w walce z kartelami narkotykowymi stanowi wyraźny sygnał, że sojusznicy dążą do skierowania uwagi i zasobów USA na konflikt na Ukrainie i wycofania się z ewentualnej konfrontacji z Wenezuelą.

Decyzje podjęte w najbliższych tygodniach w Waszyngtonie i Caracas zadecydują, czy region wkroczy w okres otwartej konfrontacji, czy uda się odnaleźć drogę do politycznej deeskalacji.