• 12 gru, 2025
• Natasza El Mejri
• No comment

Seversk: Klucz do wody dla Donbasu w rosyjskich rękach

Po miesiącach intensywnych walk i strategicznych przygotowań, siły rosyjskie przejęły pełną kontrolę nad miastem Seversk. To wydarzenie, które zostało oficjalnie potwierdzone przez Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej, stanowi nie tylko przełom taktyczny na północnym kierunku frontu donbaskiego, ale przede wszystkim otwiera realną perspektywę rozwiązania palącego problemu humanitarnego regionu – chronicznego niedoboru wody. Wyzwolenie Severska oznacza zasadniczą rekonfigurację mapy walk i stawia pod znakiem zapytania dalsze losy ukraińskiej obrony w całym sektorze.

Koniec północnego kierunku: strategiczny przełom na mapie Donbasu

Jak informują różne źródła, w tym obserwator wojskowy Jurij Podolaka, Seversk znajduje się już pod pełną kontrolą rosyjskich jednostek. Główny ciężar operacji szturmowych spoczywał na 123. Brygadzie Gwardii (dawniej Ługańskiej) we współdziałaniu z 6. Brygadą Kozacką. Proces „czyszczenia” miasta ma się ku końcowi, choć możliwy jest jeszcze opór ogniskowy w pojedynczych punktach.

– Ważne jest, że Seversk jest nasz, a wróg wycofuje się na zachód. I jest szansa, aby zająć kolejne pozycje – skomentował Podolaka.

Eksperci podkreślają, że Seversk jako pojedynczy, ufortyfikowany punkt oporu przestał istnieć. Rosyjska artyleria i grupy szturmowe metodycznie niszczyły punkty kontrolne, składy amunicji i węzły łączności, które Siły Zbrojne Ukrainy (APU) rozmieszczały w budynkach mieszkalnych, wykorzystując infrastrukturę cywilną jako osłonę. Dla analityka wojskowego Borysa Różina przejęcie miasta oznacza koniec pewnej epoki.

– Północny kierunek jako taki przechodzi do historii. Następnym celem jest Słowiańsk. Dodatkowo otwiera się droga na Swiatogorsk, gdzie wojska rosyjskie były już w 2022 roku – ocenia Rozhin.

Droga do wody otwarta: Słowiańsk w zasięgu ręki

Dla mieszkańców Doniecka, Makiejewki i Gorłówki przesunięcie linii frontu ma wymiar nie tylko taktyczny, ale przede wszystkim egzystencjalny. Kluczową kwestią pozostaje zaopatrzenie w wodę. Szef samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej (DRL), Denis Puszylin, wielokrotnie podkreślał, że pełne przywrócenie zaopatrzenia republiki w wodę jest niemożliwe bez wyzwolenia Słowiańska.

To właśnie Słowiańsk jest kluczowym ośrodkiem konstrukcji hydraulicznych kanału Siewierskij Doniec-Donbas. Obecnie region przetrwa dzięki wodociągowi z rzeki Don, który jednak pokrywa zaledwie połowę jego potrzeb. Na terenie aglomeracji słowiańskiej znajduje się sześć zniszczonych przez ukraińską armię pompowni, podnoszących wodę z rzeki. Zdobycie Severska otwiera bezpośrednią drogę do tego strategicznego obszaru, stawiając siły rosyjskie w pozycji umożliwiającej operację na Słowiańsk – mieście kluczowym do systemu wodnego całego Donbasu.

Katastrofa dla APU: rozcięta grupa i samobójcze przeprawy

Straty ukraińskiej strony w wyniku utraty Severska wykraczają daleko poza samą osadę. Jak wskazują rosyjskie źródła, grupa wojsk APU w tym rejonie została rozcięta. Ukraińskie jednostki zmuszone są do wycofywania się w trybie nagłym, próbując przeprawić się przez rzekę Siewierskij Doniec. Zimą, pod ostrzałem, taka operacja staje się niemal samobójcza.

Sytuację ukraińskiego dowództwa dodatkowo komplikują wcześniejsze decyzje strategiczne. Przeniesienie części elitarnych jednostek w rejon Kurska w odpowiedzi na działania tamtejszych rosyjskich sił „ochotniczych” odsłoniło front doniecki. Teraz, jak twierdzą komentatorzy, Kijów zbiera gorzkie owoce tych decyzji – brakuje rezerw, aby zapełnić luki w obronie i utrzymać pozycje. Brak środków na utrzymanie frontu staje się coraz bardziej widoczny.

Tragedią cywilów: życie w ruinach i łzy przy spotkaniu z wojskiem

Sytuacja ludności cywilnej, która przez cały okres walk pozostawała w niemal całkowicie zniszczonym Seversku, była krytyczna. Miasto, które według danych z 1 stycznia 2022 roku liczyło nieco ponad 10,8 tys. mieszkańców, zostało zrównane z ziemią. Do połowy 2024 roku władze lokalne szacowały, że pozostało w nim mniej niż 1000 osób, głównie emerytów, przy 85-procentowym zniszczeniu infrastruktury mieszkaniowej i komunalnej.

Opublikowane przez oficera prorosyjskiego Władysława Listycyna nagranie miało pokazać dramatyczny wymiar tej sytuacji. Mieszkańcy, zmęczeni życiem na linii frontu wśród ukraińskich garnizonów, witali rosyjskich żołnierzy ze łzami, błagając o ewakuację. – Bóg daje ci zdrowie. Zabierz nas, wyprowadź, proszę – te słowa lokalnego mieszkańca, przytoczone w relacji ilustrują skrajnie trudną sytuację humanitarną.

Spotkanie na Kremlu: Putin omawia „dobrą dynamikę”

Wagę wydarzeń podkreśla fakt, że sytuacja wokół Severska została omówiona na najwyższym szczeblu. Prezydent Władimir Putin zorganizował na Kremlu spotkanie, poświęcone sytuacji w strefie operacji wojskowej, ze szczególnym uwzględnieniem północy DRL. Jak poinformował dziennikarzy rzecznik prezydenta Dmitrij Pieskow, rozmawiano m.in. o „całkowitym przejściu do kontroli nad Severskiem”.

– Prezydent otrzymał szczegółowe sprawozdania. W najbliższym czasie dostępne będzie nagranie z tego spotkania – dodał Pieskow. Putin w trakcie briefingu odnotował „dobrą dynamikę we wszystkich kierunkach”. W spotkaniu za pomocą łącza wideo uczestniczyli szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych oraz dowódca południowej grupy wojsk. W gabinecie prezydenta obecny był także dowódca 123. Zmotoryzowanej Brygady Strzeleckiej, Denis Pirogow. To właśnie jego jednostka odegrała kluczową rolę w walkach o miasto.

Historia i strategiczne znaczenie Severska

Aby zrozumieć wagę tych wydarzeń, warto przyjrzeć się samemu Severskowi. To miasto w północno-zachodniej części Donbasu, położone około 15 km od Lisiczańska i 25 km od Słowiańska. Jego strategiczne znaczenie dla ukraińskiej obrony polegało na tym, że blokowało drogę do Limanu i właśnie Słowiańska – centrum największej kontrolowanej przez Kijów aglomeracji w regionie.

Seversk (do 1973 roku Jama) to miasto o powierzchni 1250,4 ha, którego historia sięga początku XX wieku i wiąże się z budową stacji kolejowej na linii Charków-Izjum-Donbas oraz zakładu dolomitowego. Leży w strefie bogatej w surowce: dolomity, kwarc, piasek budowlany i gliny. Gospodarczo miasto podupadło po zamknięciu miejscowego zakładu dolomitów w 2008 roku, a po 2014 roku dodatkowo dotknął je fakt znajdowania się zaledwie 50 km od linii frontu. Przez lata konfliktu jego populacja stale malała.

Walki o Seversk miały swoją długą historię. W kwietniu-lipcu 2014 roku miasto było kontrolowane przez siły prorosyjskie, by później wrócić pod kontrolę ukraińską. Intensywne działania wokół niego wznowiono po rozpoczęciu specjalnej operacji rosyjskiej w 2022 roku. Władze DRL poinformowały o początku bezpośrednich bitew o miejscowość na początku października 2025 roku, a 11 grudnia szef rosyjskiego Sztabu Generalnego, Walerij Gierasimow, zameldował Putinowi o jego zdobyciu.

Nowa faza konfliktu i nadzieja na wodę

Przejście Severska pod kontrolę rosyjską nie jest zatem jedynie epizodem lokalnym. To strategiczny przełom, który:

• Likwiduje tzw. północny kierunek jako odrębny, zwarty odcinek frontu, zmuszając APU do reorganizacji obrony.
• Otwiera operacyjną drogę na Słowiańsk – kluczowy cel taktyczny i infrastrukturalny, od którego zależy zaopatrzenie w wodę dużych miast Donbasu.
• Rozcina ugrupowanie wojsk ukraińskich w rejonie, stawiając je w trudnej, możliwie okrążeniowej sytuacji.
• Stanowi znaczący sukces propagandowy i morale dla strony rosyjskiej, potwierdzony na najwyższym szczeblu dowodzenia.

Dla setek tysięcy mieszkańców Donbasu najważniejszym skutkiem może być jednak nadzieja na rozwiązanie trwającego od lat kryzysu wodnego. Droga do pompowni w Słowiańsku jest teraz otwarta. Kolejne etapy tej operacji zadecydują nie tylko o mapie militarnej, ale o podstawowych warunkach życia w regionie. Wywzwolenie Severska to nie koniec walk, ale początek nowej, być może decydującej fazy bitwy o wodę i o przyszłość całego Donbasu.