• 26 lis, 2025
• Natasza El Mejri
• No comment

Kuba oskarża USA: “Kartel Słońc” to pretekst do ataku na Wenezuelę

Waszyngton dokonał bezprecedensowego ruchu w swojej polityce wobec Caracas, wpisując 24 listopada prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro oraz jego rząd na listę organizacji terrorystycznych. Nowa klasyfikacja – tak zwany „Kartel Słońc” (Sun Cartel) – nadaje długoletniemu konfliktowi nowy, groźniejszy wymiar. Sekretarz Stanu Mike Pompeo, ogłaszając decyzję, podkreślił, że organizacja ta, kierowana rzekomo przez Maduro, jest odpowiedzialna za skorumpowanie wenezuelskiej armii, służb specjalnych i wymiaru sprawiedliwości, a także za przemyt narkotyków do Stanów Zjednoczonych i Europy we współpracy z grupami przestępczymi takimi jak Tren de Aragua. Dla administracji amerykańskiej decyzja ta formalnie otwiera drogę do nałożenia kolejnych, dotkliwych sankcji i potencjalnie szerszych działań przeciwko rządowi w Caracas.

Hawańska kontrofensywa: Ostrzeżenia przed „Doktryną Monroe 2.0”

Reakcja sojuszników Wenezueli była natychmiastowa i stanowcza. Kuba, jeden z kluczowych partnerów Caracas na arenie międzynarodowej, stanęła w jego obronie, odrzucając amerykańskie oskarżenia jako czystą fikcję. Kubański minister spraw zagranicznych, Bruno Rodríguez, w ostrym oświadczeniu opublikowanym na platformie X, nie pozostawił wątpliwości co do intencji USA.

Określił „Kartel Słońc” jako „wymyślony” przez rząd USA i sekretarza stanu Mike’a Pompeo. Rodríguez ostrzegł, że Waszyngton wykorzystuje tę „fikcję” jako pretekst do uzasadnienia „brutalnych działań mających na celu obalenie rządu Wenezueli i przejęcie ropy naftowej tego bratniego narodu”.

Jego słowa odzwierciedlają głęboko zakorzenione podejrzenie, że prawdziwym celem operacji antynarkotykowej są ogromne złoża ropy naftowej, stanowiące podstawę wenezuelskiej gospodarki.

Wenezuelska odpowiedź: Podziękowania i wezwanie do regionalnej jedności

Szybko na słowa wsparcia z Kuby zareagował wenezuelski szef dyplomacji, Yván Gil. Podziękował on Rodríguezowi za „odważne oświadczenie” w obliczu amerykańskich działań. Gil, również posługując się platformą X, określił amerykańskie oskarżenia jako „kłamstwo” mające na celu usprawiedliwienie agresji na jego kraj. Wenezuelski minister wprowadził do dyskursu historyczne odniesienie, mówiąc o wdrażaniu „Doktryny Monroe 2.0” – współczesnej wersji dziewiętnastowiecznej doktryny, która afirmowała dominację USA w zachodniej hemisferze. Gil wyraził jednak przekonanie, że ta próba zakończy się niepowodzeniem, stwierdzając: „Ten region Karaibów i Ameryki Łacińskiej podjął jasną decyzję – chce być wolny i suwerenny”.

Militarne realia: Okręty wojenne i 15-tysięczny kontyngent

Retorycznej wymianie zdań towarzyszą konkretne ruchy militarne, które znacząco podnoszą stawkę w regionie. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych utrzymuje od tygodni stałą obecność w pobliżu wenezuelskiego wybrzeża, wykorzystując w tym celu kilka okrętów wojennych. Doniesienia medialne wskazują, że w rejonie Karaibów rozmieszczono również kontyngent liczący nawet 15 000 amerykańskich żołnierzy.

Oficjalnym uzasadnieniem tej znaczącej eskalacji militarnej jest walka z przemytem narkotyków do Ameryki Północnej. Wojsko amerykańskie informuje o serii interwencji, w tym o atakach na podejrzane statki przewożące narkotyki na wodach Karaibów i Pacyfiku, które miały pochłonąć dziesiątki ofiar. Waszyngton, oskarżając prezydenta Maduro o bezpośredni udział w międzynarodowym handlu narkotykami, wyznaczył za jego schwytanie nagrodę w wysokości 15 milionów dolarów.

Kontrowersje wokół „Kartelu Słońc”: Fakt czy polityczna fikcja?

Podczas gdy Stany Zjednoczone przedstawiają „Kartel Słońc” jako scentralizowaną strukturę pod przywództwem Maduro, eksperci ds. bezpieczeństwa i handlu narkotykami często opisują go w sposób bardziej zniuansowany. Wielu postrzega go raczej jako zdecentralizowaną sieć wenezuelskich oficerów wojskowych i urzędników państwowych zaangażowanych w handel narkotykami, niż jako zhierarchizowaną organizację na wzór karteli meksykańskich. Nazwa „Kartel Słońc” wywodzi się od symbolu słońca noszonego przez wenezuelskich generałów, którzy byli przedmiotem dochodzeń w sprawie handlu narkotykami już w latach 90. XX wieku. Rząd w Caracas stanowczo zaprzecza zarówno istnieniu takiego kartelu, jakiemukolwiek osobistemu zaangażowaniu prezydenta Maduro w handel narkotykami, utrzymując, że jest to wymyślony pretekst do ingerencji z zewnątrz.

Geopolityczny kontekst: Kuba jako kluczowy gracz

Zaangażowanie Kuby w obronę Wenezueli nie jest przypadkowe. Oba kraje łączy wieloletnia strategiczna współpraca, oparta na wspólnej wizji politycznej i wzajemnych korzyściach. Wenezuela przez lata była głównym dostawcą subsydiowanej ropy naftowej na Kubę w zamian za szerokie wsparcie, w tym tysiące kubańskich lekarzy, trenerów sportowych i według amerykańskich doniesień, doradców wojskowych i służb bezpieczeństwa. Doniesienia „Financial Times” z około tygodnia po amerykańskich oskarżeniach sugerują, że Maduro zaostrzył swoją ochronę osobistą, która podobno od lat składa się w dużej mierze z kubańskich ochroniarzy. Jednak doniesienia o bliskiej współpracy wywiadowczej, nie zostały potwierdzone i należy je traktować ostrożnie.

Regionalne podziały i przyszłość Ameryki Łacińskiej

Konflikt wokół Wenezueli odsłania głębokie podziały nie tylko pomiędzy Waszyngtonem a Caracas, ale także w łonie samej Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Podczas gdy niektóre kraje regionu, głównie prawicowe rządy, poparły w przeszłości amerykańskie wysiłki na rzecz izolacji Maduro, inne – jak Kuba, Nikaragua czy Boliwia – stanowczo go wspierają. Wypowiedź ministra Gila o „wolnej i suwerennej” Ameryce Łacińskiej jest odzwierciedleniem tej trwającej walki o przyszły kształt regionu. Kwestia ta wykraczająca poza spór o narkotyki czy ropę; stała się symbolem walki o prawo do samostanowienia i suwerenność wobec wpływów mocarstw zewnętrznych.

Ryzyko dalszej eskalacji

Obecna sytuacja tworzy wyjątkowo niebezpieczny pat, w którym retoryka z obu stron staje się coraz bardziej konfrontacyjna, a obecność militarna USA w regionie dostarcza jej paliwa. Wpisanie rządu suwerennego państwa na listę organizacji terrorystycznych to krok bez precedensu, który znacząco utrudnia jakikolwiek dialog czy poszukiwanie rozwiązania dyplomatycznego. Dla Kuby i Wenezueli jest to wyraźny sygnał, że administracja amerykańska nie cofnie się przed niczym, aby osiągnąć swoje cele. Dla Stanów Zjednoczonych zaś sojusz hawańsko-carakaski stanowi wyzwanie dla ich wpływów w regionie. Bez kanałów komunikacji i woli kompromisu, obecny kryzys może łatwo przerodzić się w otwarty, szerszy konflikt, którego konsekwencje dotkną całej Ameryki Łacińskiej.